Kahverengi Kokarcanın Türkiye’ye Gelişi
Anavatanı: Doğu Asya
İlk olarak Çin, Japonya, Kore ve Tayvan’da doğal yaşam alanlarında gözlemlendi. Bu bölgelerdeki iklim şartlarına uyumlu, ama orada doğal düşmanları (özellikle bazı parazitoit arılar) sayesinde zararlı olarak görülmüyordu. Tarıma zarar verse bile, popülasyonu doğal yollarla dengelenebiliyordu.
ABD’ye Gelişi: Pennsylvania (1996)
İlk kez 1996’da Pennsylvania eyaletinde görüldü. Büyük ihtimalle Asya’dan gelen konteynerlerle, mobilya ya da makine ithalatı yoluyla geldi. Ancak, ilk tespit 2001’de yapıldı. Yani 5 yıl boyunca fark edilmeden yayıldı. Ardından ABD’nin doğu kıyısında hızla yayıldı: New Jersey, Maryland, Virginia, Delaware, Kuzey Karolina…
2010 yılında ABD Tarım Bakanlığı, bu böceği “ciddi tarımsal tehdit” olarak sınıflandırdı. Elma, şeftali, mısır ve soya fasulyesi gibi ürünlerde büyük ekonomik zarar verdi.
Avrupa’ya Geçiş: İlk Durağı İsviçre (2004)
Avrupa’daki ilk kayıt 2004’te İsviçre’de yapıldı. Sonra hızlı bir şekilde İtalya (2007), Fransa, Almanya, Yunanistan, Bulgaristan, Macaristan…
Özellikle İtalya’da armut ve şeftali üretimini mahvetti. 2019’da sadece armut üretiminde %80’e varan verim kaybı yaşandı.
Kafkasya ve Türkiye’ye Gelişi (2015)
Gürcistan’da 2015’te çok yoğun zararlar başladı. Özellikle fındık ve kiviye büyük zararlar verdi. Türkiye’de 2017’de Artvin ilinde ilk kez resmi olarak kaydedildi. Türkiye’ye Gürcistan üzerinden geldi ve Karadeniz boyunca kısa sürede yayıldı.
Kahverengi Kokarcanın Küresel Yolculuğu
| Yıl | Bölge | Notlar |
| 1900’ler | Doğu Asya | Doğal yaşam alanı |
| 1996 | ABD | İlk geliş (Pennsylvania) |
| 2001 | ABD’de tespit | Tarım zararı fark edildi |
| 2004 | İsviçre | Avrupa’ya ilk sıçrama |
| 2007-2015 | Tüm Avrupa | İtalya, Fransa, Balkanlar |
| 2015 | Gürcistan | Fındık üreticileri için felaket |
| 2017 | Türkiye | Artvin’de ilk kayıt |
Gelecek yazımda ABD’nin kahverengi kokarcayla 30 yıllık mücadelesini anlatacağım.
