Sahipsiz Fındık
Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren 13 şirkete, piyasa işleyişini bozdukları, haksız fiyat artışlarına neden oldukları ve tüketiciyi mağdur ettikleri gerekçesiyle kayyum atanması yönündeki haberleri okuyunca aklıma fındık fiyatları geldi.
Peki aynı soruyu fındık için sormayacak mıyız?
Fındık fiyatları 350 TL seviyelerine kadar çıkmışken bugün 130 TL civarları konuşuluyor. Üstelik bu yıl sadece don değil, kahverengi kokarca zararlısı da fındığı ciddi şekilde vurdu. Birçok bölgede üreticiler hem verim kaybı hem de kalite kaybı yaşadı. Rekoltenin düştüğü, ürünün azaldığı ve maliyetlerin katlandığı bir yılda fiyatların böylesine gerilemesini hangi serbest piyasa kuralıyla açıklayacağız?
Ekonominin en temel kuralı bellidir: Arz azalırsa fiyat artar. Fındıkta ise bunun tam tersini görüyoruz. Ürün azalıyor, fiyat düşüyor. O halde sormak gerekiyor: Bu piyasayı kim yönetiyor?
Fındık fiyatlarını aşağı çeken kim?
Üreticinin elindeki ürünü değerinin altında satmasına neden olan mekanizma nedir?
Bir avuç büyük alıcının ve ihracatçının piyasaya yön verdiği iddiaları neden yıllardır araştırılmıyor?
Eğer beyaz et sektöründe fiyatları manipüle ettiği düşünülen şirketlere yönelik bu kadar ciddi adımlar atılabiliyorsa, fındık piyasasında yaşananlar da aynı ciddiyetle incelenmeli değil midir?
Karadeniz’de yüz binlerce aile geçimini fındıktan sağlıyor. Üretici gübreye, ilaca, işçiliğe her yıl daha fazla para ödüyor. Kokarca nedeniyle ürün kaybı yaşıyor. Rekolte düşüyor. Buna rağmen fiyat düşüyorsa burada sorgulanması gereken ciddi bir piyasa sorunu yok mudur?
Bugün tüketiciyi korumak adına gösterilen hassasiyetin bir benzeri neden fındık üreticisi için gösterilmiyor?
Artık birilerinin çıkıp açık açık cevap vermesi gerekiyor:
Rekolte düşerken fiyat neden düşüyor?
Kokarca nedeniyle ürün kaybı yaşanırken fiyat neden düşüyor?
Bu piyasayı kim yönetiyor?
Ve en önemlisi, dünyanın fındığını üreten Türkiye’de fındık üreticisi neden bu kadar sahipsiz bırakılıyor?
